Systeemdenken

Systeemdenken is het leren zien van verbanden tussen ogenschijnlijk niet aan elkaar gerelateerde gebeurtenissen.

De focus van het systeemdenken is gericht op het grotere geheel en de bijdrage van de afzonderlijke deelnemers hierin. Het gaat om de relatie tussen de (sub-)systemen onderling en wat ieders bijdrage is om een bepaalde toestand van het systeem als geheel in stand te houden of juist te beïnvloeden in de richting van een andere toestand.

De bril van het systeemdenken bepaalt dus de manier waarop er naar interactie- en denkpatronen gekeken wordt: Wat is het effect van het gedrag van de een op de ander? Welk patroon, welke interactie, komt steeds terug?

Systeemdenken is een vorm van circulair denken: het gaat om de interactie; niet om oorzaak en gevolg, om het zoeken naar een schuldige. 

De vraag is niet: Wie is er de oorzaak van, en dus: Wie is de schuldige? maar: Hoe houden we met elkaar een situatie in stand en hoe kunnen we dat veranderen?

De essentie van systemen is feedback. Door feedback ervaar je het effect van je handeling, waardoor je volgende handeling wordt beïnvloed.