Methode

Systeemdenken

Het systeemdenken vormt een belangrijke pijler voor de activiteiten van Jada. Een systeem is te omschrijven als 'een geheel van elkaar wederzijds beïnvloedende elementen, die gezamelijk een doel proberen te bereiken'.

Ieder mens is onderdeel van meerdere systemen, zoals je familie, de organisatie waar je voor werkt of de vereniging waar je lid van bent.

Hoe een systeem functioneert, wordt niet herkend door er alleen naar te kijken. Pas door de interactie, de wisselwerking in en tussen systemen wordt duidelijk hoe het systeem functioneert.  

Systeemdenken is het (leren) zien van diepere structuren achter op het oog van elkaar geïsoleerde en onafhankelijke gebeurtenissen.

De focus van het systeemdenken is gericht op het grotere geheel en de bijdrage van de afzonderlijke deelnemers hierin. Het gaat om de relatie tussen de (sub-)systemen onderling en wat ieders bijdrage is om een bepaalde toestand van het systeem als geheel in stand te houden of juist te beïnvloeden in de richting van een andere toestand.

De bril van het systeemdenken bepaalt dus de manier waarop er naar interactie- en denkpatronen gekeken wordt: Wat is het effect van het gedrag van de een op de ander? Welk patroon, welke interactie, komt steeds terug?

Systeemdenken is een vorm van circulair denken: het gaat om de interactie; niet om oorzaak en gevolg, om het zoeken naar een schuldige. De vraag is niet: Wie is er de oorzaak van, en dus: Wie is de schuldige? maar: Hoe houden we met elkaar een situatie in stand en hoe kunnen we dat veranderen?

De essentie van systemen is feedback. Door feedback ervaar je het effect van je handeling, waardoor je volgende handeling wordt beïnvloed.

Overige methodieken

Het systeemdenken vormt de bril, waarmee we naar de werkelijkheid kijken. Binnen onze activiteiten worden ook andere methodieken ingezet. De belangrijkste daarvan zijn:

• de functionele analyse;
• het model van Dilts en Bateson, dat betrekking heeft op de niveaus van zingeving;
• het kernkwaliteitenmodel van Daniël Ofman;
• de kleurentheorie van veranderen van De Caluwé.